2019 жылды қорыту: Қазақстан киносы мен нарығы

2019 жылы прокатқа Қазақстан режиссерлері түсірген немесе Қазақстан кинематографшыларының қатысуымен қырықтан астам фильм шығыпты. Әдеттегідей комедия мен романтикалық мелодраманың үлесі көп дегенімізбен, тарихи және байопик киноға көбірек көңіл бөліне бастапты. Бұл сөзімізге былтыр шыққан «Қазақ хандығы. Алтын тақ«, «Балуан Шолақ«, «Композитор«, «Томирис«, «Бекзат«, «Қазбат» сияқты картиналар дәлел.

Бокс-офис туралы айтсақ, өсу динамикасы анық байқалады. Биыл алғаш рет миллиардтық меже бағындырылды. Нұрлан Қоянбаевтың «Қазақша бизнес Кореяда» комедиясы отандық фильмдер арасында алғаш болып миллиардер атанды.

2019 жылы прокатта ең көп табыс тапқан 10 отандық фильм:

  1. Қазақша бизнес Кореяда (Бизнес по-казахски в Корее) – ₸1 млрд 107 млн
  2. Әкім (Аким)- ₸577 млн
  3. Томирис – ₸588 млн
  4. Оффлайн каникул / (Каникулы off-line) – ₸455 млн
  5. Брат или брак 2 – ₸377 млн
  6. Красавчики до нашей эры – ₸287 млн
  7. Off-line каникул 2 (Каникулы off-line 2) – ₸250 млн
  8. Анамды іздеймін 2: Жаңа оқиғалар (В поисках мамы 2: Новые приключения) – ₸166 млн
  9. Аташка на хайпе – ₸164 млн
  10. Келін де адам баласы 2 (Келинка тоже человек 2) – ₸156 млн

2018 жылмен салыстырғанда кассалық түсімнің өскенін байқаймыз. 2018 жылы үздік үштіктің табысы 195 млн – 573 млн теңге аралығында еді. Ал 2019 жылы үшінші орындағы «Томиристің» табысы оның алдындағы бірінші орындағы фильмдікінен де көп («Қазақша бизнес Африкада»).

Ал қазақстандық киножобалардың рентабелдік дәрежесі туралы ештеңе айта алмаймыз. Өйткені шыққан фильмдердің басым бөлігінің бюджеті белгісіз күйінде қалды.

Енді Қазақстан кинонарығындағы шетелдік фильмдер туралы айтайық. Бұл салада да динамиканың өскені байқалады. Миллиардер атанған жобалар бар. Мысалы 2018 жылы ондай көрсеткіш тіркелген жоқ (ең кассалы «Кек алушылар: Шексіздік соғысы» – 832 млн).

2019 жылы Қазақстан прокатында ең көп табыс тапқан 10 шетелдік фильм:

  1. Кек алушылар: Ойын соңы – ₸1 млрд 272 млн
  2. Арыстан патша – ₸1 млрд 196 млн
  3. Әлдекім: Екінші тарау – ₸881 млн
  4. Малефисента: Түнек әміршісі – ₸837 млн
  5. Мұзды өлке 2 – ₸776 млн
  6. Джуманджи: Келесі кезең – ₸760 млн
  7. Үй жануарларының құпия өмірі 2 – ₸610 млн
  8. Капитан Марвел – ₸597 млн
  9. Аладдин – ₸591 млн
  10. Форсаж ұсынады: Хоббс пен Шоу – ₸571 млн

2019 жылдың басты жаңалықтарының бірі – «Кинематография туралы» заңға енген өзгеріс еді. Жаңа нормаға сәйкес енді прокатқа шығатын өзге тілді фильмдердің барлығы қазақшаға аударылуы керек. Ол дубляж, кадр сыртындағы дыбыстау немесе субтитр болуы мүмкін. Былтырдан бастап фильмдердің барлығы дерлік үлкен экранда қазақша субтитрмен беріліп жүр.

Дегенмен «Болашақ» қауымдастығының бұрыннан келе жатқан бастамасы да жалғасын тапты. Осы ұйымның ұйытқы болуымен Голливудтың 6 картинасы сапалы қазақша дубляжбен жарық көрді:

*Кассалық түсім туралы деректер Тикетон сервисінің сайтынан алынды

Бұрынғы Fox компаниясының фильмдерін Қазақстанда енді басқа прокатшы таратады

Қазақстанда 20th Century Studios және Searhlight Pictures студиялары шығаратын фильмдердің дистрибьюторы өзгерді. Бұрын олардың прокатымен «Двадцатый Век Фокс СНГ» (Жиырмасыншы Ғасыр Фокс ТМД) компаниясының жергілікті офисы айналысқан еді. Наурыздан бастап бүкіл пакеті «Меломан» компаниясына өтеді. Бұл аталған студиялардың фильмдерінің дистрибуциялық схемасындағы жаһандық өзгерістерімен байланысты. 2020 жылғы наурыздан бастап ТМД территориясында олардың прокатымен Disney компаниясы айналысады. Қазақстан территориясында «Меломан» оның пакетінің кинотеатрлық дистрибьюторы болып отыр.

Соңғы жылдары «Меломан» еліміздің кинопрокат нарығындағы жетекші ойыншы болып келді. Алдын-ала мәліметтерге сенсек 2019 жылдың қорытындысы бойынша компания осы нарықтың кем дегенде 52% алып отыр. «Двадцатый Век Фокс СНГ» пакетіне ие болғаннан кейін ол монополиске айналуы мүмкін. «Двадцатый Век Фокс СНГ» компаниясының қазақстандық офисы нарықтың салмақты ойыншысы болып саналған жоқ: 2019 жылдың қорытындысы бойынша оның үлесі шамамен 4% құрауы мүмкін.

Нарықтың тәуелсіз сарапшысы Анна Дармодехинаның айтуынша, Fox-тың Қазақстан нарығындағы үлесінің шағын болуы тек өз фильмін ғана таратумен айналысқаны себеп. Ал «Меломан» пакетінде Disney және Sony секілді бірнеше мейджор бар. Сонымен қатар компания «Наше кино», «Большое кино», Bazelevs, «Экспонента», «Каропрокат», RWV секілді ресейлік дистрибьюторлармен жұмыс істеді.

Маңызы мен нарықтағы көлемі бойынша елдегі екінші компания – Sulpak Cinema. Оның пакетінде де бірнеше компания өнімі бар. Сондай-ақ «Меломан» да, Sulpak Cinema да отандық киноның прокатымен айналысады. Ал «Фокс» тек бір рет қана қазақстандық картинаны нарыққа шығарды. Ол – Ақан Сатаевтың «Она» фильмі.

Біле жүріңіз: 2017 жылдың соңында Disney компаниясы 21st Century Fox компаниясын сатып алды. Соңғысының құрамына 20th Century Fox студиясы да кіреді. Осы мәміленің нәтижесінде Fox студиясының кинотекасындағы танымал франшизалардың барлығы Disney меншігіне өтті. Сонымен қатар 20th Century Fox атауы 20th Century Studios деп өзгертілді. Бұл өзгеріс құрамында бірнеше жаңалық және спорт телеарналары қалған Fox Corporation-мен шатастырып алмау үшін жасалды.

 

Дереккөз: kinometro.ru